Rechter in Nijvel bevestigt rechtsgeldigheid Creative Commons

Naast het klassieke auteursrecht (of in het Engels: copyright), bestaat sinds 2001 een tegenbeweging die ook wel eens copyleft genoemd wordt: Creative Commons. Het principe is dat cultuurproducten (onder bepaalde voorwaarden) vrij van betaling kunnen gedeeld worden.

De rechtsgeldigheid van een dergelijke licentie was voorlopig echter niet helemaal duidelijk, omdat er geen wettelijke basis voor bestaat, in tegenstelling tot het klassieke auteursrecht. Daar waar copyright “alle rechten voorbehouden” stipuleert, neemt Creative Commons genoegen met “sommige rechten voorbehouden”. De maker van een bepaald cultuurproduct kan dan zelf zijn licentie samenstellen, met als mogelijkheden “gelijk delen”, “niet commercieel”, “geen afgeleide werken” of “naamsvermelding”.

Deze specifieke zaak gaat over het volgende: het Festival de Théâtre in Spa had ter promotie van hun activiteiten een reclamenspot gemaakt. In die spot werd twintig seconden van het drie minuten durende lied Aabatchouk van de zeskoppige folkband Lichôdmapwa gebruikt als achtergrondmuziek. Nochtans had de licentie duidelijk gezegd: geen commerciële doeleinden, naamsvermelding, en geen afgeleide werken toegelaten. Tegen alle drie deze voorwaarden werd gezodigd: ten eerste was het doel duidelijk commercieel, ten tweede werd de naam van de auteurs niet vermeld, en ten derde was het werk aangepast door het in te korten van drie minuten naar twintig seconden. De verdediging beweerde te handelen te goeder trouw, maar de rechter volgde hen niet in deze redenering.

De eisers wilden een schadevergoeding van 10.380 euro, naar analogie met de tarieven die Sabam hanteert. De rechter wilde hen hierin niet volgen: als de licentie afwijkt van commerciële logica, moet de schadevergoeding dat ook doen, luidt de motivering. De vzw Festival de Théâtre de Spa moet de zes muzikanten van Lichôdmapwa uiteindelijk 4.500 euro.

Deze uitspraak is belangrijk als precedent voor andere gebruikers van de Creative-Commonslicentie, die nu een rechterlijke basis hebben voor de bescherming van hun rechten. Het copyleft, dat vooral als een Amerikaans concept gepercipieerd wordt, heeft nu dus een basis in België, hoewel Creative Commons reeds eerder hun licenties had laten aanpassen aan Belgisch recht, onder andere met de hulp van de Naamse professor Séverine Dussollier.